Tìm phương trình chính tắc của Elip có độ dài trục lớn bằng 4 căn 10 và đi qua điểm A 06

Phương trình đường elip và cách giải bài tập – Toán lớp 10

A. Lí thuyết tổng hợp.

- Định nghĩa: Cho hai điểm cố định F1 và F2 và một độ dài không đổi 2a lớn hơn F1F2. Elip là tập hợp các điểm M trong mặt phẳng sao cho F1M+F2M=2a.

Tìm phương trình chính tắc của Elip có độ dài trục lớn bằng 4 căn 10 và đi qua điểm A 06

- Các thành phần của Elip: Trong mặt phẳng Oxy

Tìm phương trình chính tắc của Elip có độ dài trục lớn bằng 4 căn 10 và đi qua điểm A 06

Tìm phương trình chính tắc của Elip có độ dài trục lớn bằng 4 căn 10 và đi qua điểm A 06

- Phương trình chính tắc của elip: Cho elip (E) có các tiêu điểm F1 và F2. Điểm M thuộc elip khi và chỉ khi F1M+F2M=2a. Chọn hệ trục tọa độ Oxy, cho F1(-c; 0) và F2(c; 0). Khi đó ta có:

M (x; y) ∈(E)⇔x2a2+y2b2=1. (1)  với b2=a2−c2

Phương trình (1) là phương trình chính tắc của elip.

- Hình dạng của elip: Elip có hai trục đối xứng là Ox, Oy và có tâm đối xứng là gốc toạ độ.

- Liên hệ giữa đường tròn và đường elip:

+ Từ hệ thức b2=a2−c2 ta thấy nếu tiêu cự của elip càng nhỏ thì b càng gần bằng a, tức là trục nhỏ của elip càng gần bằng trục lớn. Lúc đó elip có dạng gần như đường tròn

+ Trong mặt phẳng Oxy cho đường tròn (C) có phương trình x2+y2=a2. Với mỗi điểm M (x; y) thuộc đường tròn ta xét điểm M’(x’; y’) sao cho :  x'=xy'=bay với (0 < b < a)  thì tập hợp các điểm M’ có tọa độ thỏa mãn phương trình:

x'2a2+y'2b2=1 là một elip (E). Khi đó ta nói đường tròn (C) được co thành elip (E).

Tìm phương trình chính tắc của Elip có độ dài trục lớn bằng 4 căn 10 và đi qua điểm A 06

B. Các dạng bài

Dạng 1: Tìm tiêu điểm, tiêu cự, tâm sai, trục lớn, trục nhỏ của Elip.

Phương pháp giải:

Cho elip (E) có phương trình x2a2+y2b2=1

- Trục lớn của (E) nằm trên Ox: A1A2=2a

- Trục nhỏ của (E) nằm trên Oy: B1B2=2b

- Tiêu cự của (E):  F1F2=2c=2a2−b2

- Tiêu điểm của (E): F1(-c; 0) và F2(c; 0) với c=a2−b2

- Tâm sai của (E): e=ca<1 vớic=a2−b2

Ví dụ minh họa:

Bài 1: Xác định độ dài các trục, tiêu điểm, tiêu cự, tâm sai của elip (E) có phương trình: x225+y29=1.

Lời giải:

Tìm phương trình chính tắc của Elip có độ dài trục lớn bằng 4 căn 10 và đi qua điểm A 06

Xét phương trình elip (E) :

Tìm phương trình chính tắc của Elip có độ dài trục lớn bằng 4 căn 10 và đi qua điểm A 06

Bài 2: Cho elip có phương trình x2100+y264=1. Tìm tiêu điểm, tiêu cự, tâm sai, trục lớn, trục nhỏ của elip.

Lời giải:

Tìm phương trình chính tắc của Elip có độ dài trục lớn bằng 4 căn 10 và đi qua điểm A 06

Tìm phương trình chính tắc của Elip có độ dài trục lớn bằng 4 căn 10 và đi qua điểm A 06

Dạng 2: Viết phương trình chính tắc của Elip.

Phương pháp giải:

Từ các thông tin đề bài cho, ta áp dụng các hệ thức:

+ Hai tiêu điểm:F1 (-c; 0) và F2(c; 0)

+ Bốn đỉnh:A1 (-a; 0), A2(a; 0), B1 (0; -b) và B2(0; b)

+ Độ dài trục lớn:A1A2=2a

+ Độ dài trục nhỏ:B1B2=2b

+ Tiêu cự: F1F2=2c

+ Tâm sai của (E): e=ca<1

+ b2=a2−c2

Từ đó tìm ra a và b để viết phương trình chính tắc của elip: x2a2+y2b2=1.

Ví dụ minh họa:

Bài 1: Lập phương trình elip (E) biết độ dài trục lớn là 10, độ dài trục nhỏ là 6.

Tìm phương trình chính tắc của Elip có độ dài trục lớn bằng 4 căn 10 và đi qua điểm A 06

Lời giải:

Gọi các đỉnh của elip là: A1(-a; 0), A2(a; 0), B1 (0; -b) và B2 (0; b)

Ta có độ dài trục lớn: A1A2=2a=10⇒a=5

Ta có độ dài trục nhỏ:   B1B2=2b=6⇒b=3

Ta có phương trình chính tắc của elip: x252+y232=1⇔x225+y29=1.

Bài 2: Cho elip (E) có tiêu cự là 16 và tâm sai là 0,8 . Lập phương trình chính tắc của elip (E).

Tìm phương trình chính tắc của Elip có độ dài trục lớn bằng 4 căn 10 và đi qua điểm A 06

Lời giải:

Tìm phương trình chính tắc của Elip có độ dài trục lớn bằng 4 căn 10 và đi qua điểm A 06

Dạng 3: Lập phương trình Elip đi qua 2 điểm hoặc qua 1 điểm thỏa mãn điều kiện.

Phương pháp giải:

- Lập phương trình elip (E) đi qua hai điểm A và B:

+ Gọi phương trình chính tắc của elip (E): x2a2+y2b2=1  (a > b > 0).

+ Do hai điểm A và B thuộc elip (E) nên thạy tọa độ hai điểm này vào phương trình (E) ta được hai phương trình ẩn a2,b2.

+ Giải hệ phương trình ta được a2,b2⇒  Phương trình chính tắc của elip.

- Lập phương trình chính tắc của elip (E) đi qua điểm M và thỏa mãn điều kiện về tiêu cự ; độ dài trục lớn, trục nhỏ; tâm sai...

+ Gọi phương trình chính tắc của elip (E) :  (a > b > 0).

+ Do điểm M thuộc elip (E) nên thạy tọa độ điểm này vào phương trình (E) ta được một phương trình ẩn a2,b2

+ Từ điều kiện của đề bài thiết lập một phương trình ẩn a2,b2, với a2−b2=c2

Kết hợp ba phương trình trên để tìm a2,b2⇒ Phương trình chính tắc của elip ( E)

Ví dụ minh họa:

Bài 1: Lập phương trình chính tắc của elip (E) khi biết một tiêu điểm là F1(−3;0) và elip đi qua điểm A 1;32.

Lời giải:

Gọi phương trình chính tắc của elip (E) là: 

Tìm phương trình chính tắc của Elip có độ dài trục lớn bằng 4 căn 10 và đi qua điểm A 06

Tìm phương trình chính tắc của Elip có độ dài trục lớn bằng 4 căn 10 và đi qua điểm A 06

Bài 2: Lập phương trình chính tắc của elip (E) biết elip đi qua hai điểm N(0; 1) và M 1;32.

Lời giải:

Gọi phương trình chính tắc của elip (E) là: 

Tìm phương trình chính tắc của Elip có độ dài trục lớn bằng 4 căn 10 và đi qua điểm A 06

Dạng 4: Tìm giao điểm của đường thẳng và Elip

Phương pháp giải:

+ Phương trình elip có dạng: x2a2+y2b2=1  và đường thẳng  Δ:y=mx+n.

+ Ta xét phương trình: x2a2+(mx+n)2b2=1   (*). Ta có 3 trường hợp:

TH1: (*) có 2 nghiệm thì số giao điểm là 2 (đường thẳng cắt elip).

TH2: (*) có 1 nghiệm thì số giao điểm là 1 (đường thẳng tiếp xúc elip).

TH3: (*)vô nghiệm thì số giao điểm là 0 (đường thẳng và elip không có điểm chung).

Ví dụ minh họa:

Bài 1: Cho elip E:x216+y29=1 và đường thẳng . Có bao nhiêu giao điểm của đường thẳng d và elip (E)?

Lời giải:

Ta có

d:3x+4y−12=0⇔y=3−3x4,

thay vào phương trình E:x216+y29=1 ta được

Tìm phương trình chính tắc của Elip có độ dài trục lớn bằng 4 căn 10 và đi qua điểm A 06

Vậy d luôn cắt (E) tại hai điểm phân biệt A(0; 3), B(4; 0).

Bài 2: Cho elip (E):x28+y24=1 và đường thẳng d:x−2y+2=0. Số giao điểm của đường thẳng d và elip (E) là bao nhiêu?

Lời giải

Tọa độ giao điểm của elip và đường thẳng là nghiệm của hệ:

x28+y24=1x−2y+2=0⇔x2+2y2=8x=2y−2⇔y2−2y−1=0x=2y−2

Có 2 nghiệm  nên có 2 nghiệmx⇒  có 2 giao điểm.

C. Bài tập tự luyện.

Bài 1: Xác định tiêu cự, độ dài trục lớn, trục nhỏ của elip có phương trình: x249+y2=1.

Đáp án: A1A2=14;B1B2=2;F1F2=83

Bài 2: Xác định tiêu điểm, tâm sai của elip có phương trình: x264+y216=1.

Đáp án:

F1(−43;0),F2(43;0),e=32

Bài 3: Xác định tiêu cự, tâm sai của elip có phương trình: x24+y22=1.

Đáp án:F1F2=22,e=22

Bài 4: Viết phương trình chính tắc của elip có độ dài trục lớn là 10 và độ dài trục nhỏ là 4.

Lời giải: x225+y24=1

Bài 5: Viết phương trình chính tắc của elip có độ dài trục lớn là 20 và có một tiêu điểm là F2(3; 0).

Đáp án: x2100+y291=1

Bài 6: Viết phương trình chính tắc của elip có độ dài trục nhỏ là 12 và có một tiêu điểm là F1(-2; 0).

Đáp án: x240+y236=1

Bài 7: Viết phương trình chính tắc của elip đi qua điểm A(3; 0) và có một tiêu điểm là (-2; 0).

Đáp án: x234+y225=1

Bài 8: Viết phương trình chính tắc của elip đi qua điểm A(0; 5) và có độ dài tiêu cự là 6. 

Đáp án: x234+y225=1

Bài 9: Tìm phương trình chính tắc của elip nếu nó đi qua điểm A(6; 0) và tỉ số của tiêu cự với độ dài trục lớn bằng 12.

Đáp án: x236+y227=1

Bài 10:  Lập phương trình chính tắc của elip, biết elip đi qua hai điểm A(7; 0) và B(0; 3).

Đáp án: x249+y29=1